عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری در آذرماه ۱۴۰۴
بازارهای مالی مکان مناسبی برای سرمایهگذاری هستند و بیشتر افراد جامعه تمایل دارند پساندازها و ثروت خود را در این بازارها سرمایهگذاری کنند؛ اما مسئله اساسی، عدم آشنایی همه اقشار جامعه با این بازارها است و در شرایطی که بهصورت شخصی اقدام به سرمایهگذاری کنند و از مشاوران مالی کمک نگیرند، متحمل زیانهای جبرانناپذیری خواهند شد. البته به دلیل هزینههای نسبتاً بالا، استفاده از خدمات مشاوران مالی برای مبالغ جزئی مقرونبهصرفه نخواهد بود. در این شرایط بهترین راهحل استفاده از واسطههای مالی است که آنها منابع مالی خرد سرمایهگذاران را جمعآوری کرده و بعد از یک کاسه کردن آن به منابع مالی هنگفتی دست پیدا میکنند و با استفاده از تخصص افراد حرفهای و باتجربه در زمینه سرمایهگذاری، این منابع را به سمت بازارهای مالی هدایت میکنند و بهترین گزینههای سرمایهگذاری را برای سرمایهگذاران خود انتخاب و سود حاصله را به نسبت آورده سرمایهگذاران بین آنها تقسیم میکنند. یکی از این نهادهای مالی، صندوقهای سرمایهگذاری هستند. صندوقهای سرمایهگذاری انواع مختلفی دارند که این تنوع میتواند انواع سلیقههای سرمایهگذاری را با انواع ریسکپذیری و بازده موردانتظار پوشش دهد. صندوقهای سرمایهگذاری بر اساس ترکیب دارایی در سه گروه صندوقهای سرمایهگذاری سهامی، با درآمد ثابت و مختلط قرار میگیرند که از نظر الزامات سرمایهگذاری که از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار ابلاغ شده است، با یکدیگر تفاوت دارند. همچنین از نظر نوع سرمایهگذاری به دو دسته صندوقهای سرمایهگذاری مشترک و صندوقهای سرمایهگذاری قابلمعامله تقسیمبندی میشوند. علاوه بر صندوقهای یادشده، صندوقهای سرمایهگذاری اختصاصی بازارگردانی نیز در بازار سرمایه ایران مشغول فعالیت هستند. در این گزارش، با استفاده از دادهها و اطلاعات سامانه رسام، به ارائه وضعیت و عملکرد این صندوقها که در بازار سرمایه ایران فعال هستند، پرداخته شده است.
ترکیب و ارزش دارایی صندوقهای سرمایهگذاری در آذرماه
طی آذرماه ۱۴۰۴، کل ارزش خالص داراییهای صندوقهای سرمایهگذاری تقریباً با ۱,۰۵۳ هزار میلیارد ریال افزایش، به مبلغ ۱۶,۱۰۱ هزار میلیارد ریال رسید. بیشترین افزایش ریالی در ارزش خالص داراییها مربوط به صندوقهای قابلمعامله بوده که نسبت به ابتدای ماه حدود ۴۸۷ هزار میلیارد ریال معادل ۹ درصد بوده است. صندوقهای اختصاصی بازارگردانی نیز تقریباً با ۴۶۲ هزار میلیارد ریال افزایش معادل ۱۶/۳ درصد، رتبه دوم را به خود اختصاص دادهاند.
نمودار ۲، روند تغییرات کل ارزش خالص داراییهای همه صندوقهای سرمایهگذاری را در طول آذرماه ۱۴۰۴ بر حسب میلیارد ریال نشان میدهد. همانطورکه مشاهده میشود، ارزش خالص داراییهای صندوقها در طول ماه روندی صعودی داشته است.
صندوقهای سرمایهگذاری مجموعاً ۲۶ درصد از منابع مالی خود را در سهام، ۳۷ درصد را در اوراق مشارکت، ۳۰ درصد را در سپردههای بانکی و وجه نقد و حدود ۷ درصد را در سایر داراییها، سرمایهگذاری کردهاند. در نمودار ۳، ترکیب داراییهای تحت مدیریت صندوقهای سرمایهگذاری نشان داده شده است.
بررسی عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری
در جدولهای ۱ تا ۴، صندوقهای سرمایهگذاری با بیشترین بازدهی در هر گروه از صندوقهای با درآمد ثابت، سهامی، مختلط و قابلمعامله در بورس ارائه شده است. از بین صندوقهای با درآمد ثابت، صندوق «مشترک سپهر تدبیرگران» بیشترین بازدهی را کسب کرده است. بازدهی این صندوق در آذرماه ۱۴۰۴ برابر با ۳/۶۱ درصد و بازدهی یک سال گذشته آن برابر با ۲۹/۹۴ درصد بوده است.
صندوق «مشترک پویا» با ۲۷/۳۳ درصد، بهترین عملکرد را در بین صندوقهای سهامی ثبت کرده است. بازدهی یک سال گذشته این صندوق برابر با ۴۸/۳۱ درصد بوده است.
در آذرماه ۱۴۰۴، صندوق «اعتماد تمدن» با بازدهی ۱۴/۲۷ درصدی، بیشترین بازدهی را در میان صندوقهای مختلط داشته است. بازدهی یک سال گذشته این صندوق برابر با ۴۳/۲۶ درصد بوده است.
صندوق «امین نهایتنگر» تحت نماد «پیروز» با بازدهی ۲۹/۹۹ درصدی، بهترین عملکرد را در میان صندوقهای قابلمعامله در بورس طی آذرماه ۱۴۰۴ داشته است. صندوق «مشترک دیار» با نماد «دیار» نیز با ۲۴/۱۶ درصد بازدهی، رتبه دوم را کسب نموده است.
در بخش بعدی، میانگین بازده صندوقهای سهامی با بازده شاخص کل بورس و شاخص کل فرابورس طی آذرماه ۱۴۰۴ مقایسه شده است. همانطورکه در نمودار ۴ مشاهده میشود، در این ماه نسبت به ماه قبل، روند کلی بازار صعودی بوده و عملکرد شاخص کل بورس نسبت به عملکرد صندوقهای سهامی و شاخص کل فرابورس بهتر بوده است.
وضعیت ورود و خروج نقدینگی در صندوقهای سرمایهگذاری
طی آذرماه ۱۴۰۴، ورود پول به کل صندوقها (بهواسطه صدور واحدهای سرمایهگذاری) معادل ۲,۱۳۷ هزار میلیارد ریال و خروج پول از آنها (بهواسطه ابطال واحدهای سرمایهگذاری) نیز معادل ۲,۲۹۴ هزار میلیارد ریال بوده است. بنابراین، خالص خروج سرمایه از کل صندوقهای سرمایهگذاری در آذرماه معادل ۱۵۷ هزار میلیارد ریال بوده است. بیشترین خالص ورود پول به صندوقهای سرمایهگذاری حدود ۲۴ هزار میلیارد ریال و مربوط به صندوقهای با درآمد ثابت و بیشترین خالص خروج پول از صندوقهای سرمایهگذاری حدود ۱۵۹ هزار میلیارد ریال و مربوط به صندوقهای قابلمعامله در بورس بوده است. نمودار ۵، ورود پول به کل صندوقها و خروج پول از آنها را بهواسطه صدور یا ابطال واحدهای سرمایهگذاری نشان میدهد.
