عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری در بهمنماه ۱۴۰۴
ازارهای مالی مکان مناسبی برای سرمایهگذاری هستند و بیشتر افراد جامعه تمایل دارند پساندازها و ثروت خود را در این بازارها سرمایهگذاری کنند؛ اما مسئله اساسی، عدم آشنایی همه اقشار جامعه با این بازارها است و در شرایطی که بهصورت شخصی اقدام به سرمایهگذاری کنند و از مشاوران مالی کمک نگیرند، متحمل زیانهای جبرانناپذیری خواهند شد. البته به دلیل هزینههای نسبتاً بالا، استفاده از خدمات مشاوران مالی برای مبالغ جزئی مقرونبهصرفه نخواهد بود. در این شرایط بهترین راهحل استفاده از واسطههای مالی است که آنها منابع مالی خرد سرمایهگذاران را جمعآوری کرده و بعد از یک کاسه کردن آن به منابع مالی هنگفتی دست پیدا میکنند و با استفاده از تخصص افراد حرفهای و باتجربه در زمینه سرمایهگذاری، این منابع را به سمت بازارهای مالی هدایت میکنند و بهترین گزینههای سرمایهگذاری را برای سرمایهگذاران خود انتخاب و سود حاصله را به نسبت آورده سرمایهگذاران بین آنها تقسیم میکنند. یکی از این نهادهای مالی، صندوقهای سرمایهگذاری هستند. صندوقهای سرمایهگذاری انواع مختلفی دارند که این تنوع میتواند انواع سلیقههای سرمایهگذاری را با انواع ریسکپذیری و بازده موردانتظار پوشش دهد. صندوقهای سرمایهگذاری بر اساس ترکیب دارایی در سه گروه صندوقهای سرمایهگذاری سهامی، با درآمد ثابت و مختلط قرار میگیرند که از نظر الزامات سرمایهگذاری که از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار ابلاغ شده است، با یکدیگر تفاوت دارند. همچنین از نظر نوع سرمایهگذاری به دو دسته صندوقهای سرمایهگذاری مشترک و صندوقهای سرمایهگذاری قابلمعامله تقسیمبندی میشوند. علاوه بر صندوقهای یادشده، صندوقهای سرمایهگذاری اختصاصی بازارگردانی نیز در بازار سرمایه ایران مشغول فعالیت هستند. در این گزارش، با استفاده از دادهها و اطلاعات سامانه رسام، به ارائه وضعیت و عملکرد این صندوقها که در بازار سرمایه ایران فعال هستند، پرداخته شده است.
ترکیب و ارزش داراییهای صندوقهای سرمایهگذاری در بهمنماه
طی بهمنماه ۱۴۰۴، کل ارزش خالص داراییهای صندوقهای سرمایهگذاری تقریباً با ۱,۰۶۸ هزار میلیارد ریال افزایش، به مبلغ ۱۸,۲۹۱ هزار میلیارد ریال رسید. بیشترین افزایش ریالی در ارزش خالص داراییها مربوط به صندوقهای با درآمد ثابت بوده که نسبت به ابتدای ماه ۱,۰۳۱ هزار میلیارد ریال معادل ۱۴/۹ درصد بوده است. صندوقهای قابلمعامله نیز تقریباً با ۳۳۸ هزار میلیارد ریال افزایش معادل ۵/۳ درصد، رتبه دوم را به خود اختصاص دادهاند.
نمودار ۲، روند تغییرات کل ارزش خالص داراییهای همه صندوقهای سرمایهگذاری را در طول بهمنماه ۱۴۰۴ بر حسب میلیارد ریال در بهمنماه نشان میدهد. همانطورکه مشاهده میشود، ارزش خالص داراییها در طول این ماه روندی افزایشی داشته است.
صندوقهای سرمایهگذاری مجموعاً ۲۶ درصد از منابع مالی خود را در سهام، ۳۶ درصد را در اوراق مشارکت، ۳۲ درصد را در سپردههای بانکی و وجه نقد و حدود ۷ درصد را در سایر داراییها، سرمایهگذاری کردهاند. در نمودار ۳، ترکیب داراییهای تحت مدیریت صندوقهای سرمایهگذاری نشان داده شده است.
بررسی عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری
در جدولهای ۱ تا ۴، صندوقهای سرمایهگذاری با بیشترین بازدهی در هر گروه از صندوقهای با درآمد ثابت، سهامی، مختلط و قابلمعامله در بورس ارائه شده است. از بین صندوقهای با درآمد ثابت، صندوق «مشترک سپهر تدبیرگران» بیشترین بازدهی را کسب کرده است. بازدهی این صندوق در بهمنماه ۱۴۰۴ برابر با ۴/۸۴ درصد و بازدهی یک سال گذشته آن برابر با ۳۵/۳۴ درصد بوده است.
صندوق «سهم آشنا» با منفی ۸/۸۴ درصد بازدهی، کمترین افت قیمت را در بین صندوقهای سهامی در بهمنماه ۱۴۰۴ ثبت کرده است. بازدهی یک سال گذشته این صندوق برابر با ۸۱/۴۸ درصد بوده است.
در بهمنماه ۱۴۰۴، صندوق «مشترک آسمان خاورمیانه» با بازدهی منفی ۳/۱۸ درصدی، کمترین افت را در میان صندوقهای مختلط داشته است. بازدهی یک سال گذشته این صندوق برابر با ۴۳/۰۷ درصد بوده است.
صندوق «ثبات ویستا» با بازدهی ۳/۴۱ درصدی، بهترین عملکرد را در میان صندوقهای قابلمعامله در بورس در بهمنماه ۱۴۰۴ داشته است. صندوق «ثابت مانی» نیز با ۳/۰۱ درصد بازدهی، رتبه دوم را کسب نموده است.
در بخش بعدی، میانگین بازده صندوقهای سهامی با بازده شاخص کل بورس و شاخص کل فرابورس طی بهمنماه ۱۴۰۴ مقایسه شده است. همانطورکه در نمودار ۴ مشاهده میشود، در این ماه روند کلی بازار نزولی بوده و هر سه شاخص (بورس، فرابورس و صندوقهای سهامی) کاهش یافتهاند.
وضعیت ورود و خروج نقدینگی در صندوقهای سرمایهگذاری
طی بهمنماه ۱۴۰۴، ورود پول به کل صندوقها (بهواسطه صدور واحدهای سرمایهگذاری) معادل ۲,۰۴۰ هزار میلیارد ریال و خروج پول از آنها (بهواسطه ابطال واحدهای سرمایهگذاری) نیز معادل ۲,۱۸۷ هزار میلیارد ریال بوده است. بنابراین، خالص خروج سرمایه از کل صندوقهای سرمایهگذاری در این ماه معادل ۱۴۷ هزار میلیارد ریال بوده است. بیشترین خالص ورود پول به صندوقهای سرمایهگذاری حدود ۴۷ هزار میلیارد ریال و مربوط به صندوقهای قابلمعامله و بیشترین خالص خروج پول از صندوقهای سرمایهگذاری حدود ۱۱۵ هزار میلیارد ریال و مربوط به صندوقهای بازارگردانی بوده است. نمودار ۵، ورود پول به کل صندوقها و خروج پول از آنها را بهواسطه صدور یا ابطال واحدهای سرمایهگذاری نشان میدهد.
